Maagprotectie bij NSAID gebruik

U bevindt zich hier: Home | Werkafspraken | Transmurale afspraken | Maagklachten - RTA Farmacotherapie ZO Brabant | Maagprotectie bij NSAID gebruik

Maagprotectie bij NSAID gebruik

Algemeen:

  • NSAID s zo kort en laag mogelijk doseren
  • NSAID s worden veel gebruikt (denk ook aan vrije verkoop); in Zuidoost Brabant 107.000 patiënten/jaar (eerstelijns voorschriften)
  • Elk jaar wordt 1-2% van de gebruikers opgenomen vanwege ernstige bijwerkingen

Belangrijke contra-indicaties voor NSAID s:

  • Maag-darmklachten, ook colitis ulcerosa en M. Crohn
  • Nierlijden en hartfalen
  • Overige: overgevoeligheid (o.a. astma), bloedingsneiging, bloedig CVA, ernstige leverfunctiestoornis

Indien een NSAID wordt voorgeschreven dient de arts na te gaan of er sprake is van een verhoogd risico op maagschade.

Maatregelen ter preventie van maagschade worden aanbevolen bij:

  • Leeftijd > 70 jaar
  • Voorgeschiedenis met ulcus of complicaties daarvan; onbehandelde Helicobacter pylori
    infectie in kader van ulcus

Maatregelen ter preventie van maagschade dienen te worden overwogen bij 2 of meer van de volgende risicofactoren:

  • Leeftijd 60-70 jaar
  • Gelijktijdig gebruik anticoagulantia/acetylsalicylzuur
  • Gelijktijdig gebruik corticosteroïden
  • Gelijktijdig gebruik SSRI s
  • Hoge dosering NSAID
  • Ernstig invaliderende RA
  • HF en/of DM

Deze risicofactoren werken cumulatief.

Opmerkingen:

  • Het mogelijk toevoegen van maagprotectie gebeurt onafhankelijk van dosering en duur van het gebruik van het NSAID
  • Het mogelijk toevoegen van maagprotectie gebeurt ook bij kortdurend gebruik van corticosteroïden (stootkuur)
  • Het beleid geldt ook bij niet orale toediening van NSAID s Cox-2-remmers worden niet geadviseerd vanwege de discussie over de veiligheid van deze middelen bij langdurig gebruik.
  • Bij toevoegen van maagprotectie koppelt de apotheker dit dezelfde dag terug aan huisarts. Het recept wordt wel alvast afgehandeld.
  • Aanbevolen wordt om de ondermedicatierichtlijn onder te brengen in het elektronisch voorschrijfsysteem.

Maagprotectie:

Generiek PPI
(indien misoprostol in de dosering van 600 mg al is voorgeschreven voldoet dit ook)

Onderbouwing:

De richtlijnen van het NHG (maagklachten) en CBO (NSAID gebruik en preventie maagschade) zijn vergeleken met de protocollen die de ziekenhuizen en een openbare apotheek gebruiken. Hieruit kwamen geen grote verschillen; in sommige richtlijnen werd het
beleid scherper geformuleerd dan in andere. In de landelijke richtlijnen wordt het advies gegeven om maagprotectie te overwegen bij
NSAID gebruik en aanwezigheid van bepaalde risicofactoren. Hier wordt onderscheid gemaakt tussen o.a. de aanwezigheid van een ernstige risicofactor, de aanwezigheid van andere risicofactoren die cumulatief werken, en de NSAID dosering. Dit moet vertaald
worden naar protocollen die hanteerbaar zijn in de apotheek/voor de voorschrijver. De overweging om wel of geen maagprotectie toe te voegen moet bij elke individuele patiënt worden gemaakt. Aanbevolen wordt om in elk geval bij 2 of meer risicofactoren uit de tweede
opsomming (lft 60-70 jaar, comedicatie, co-morbiditeit, hoge dosering) maagprotectie voor te schrijven.