Aanvullend onderzoek bij klachten

U bevindt zich hier: Home | Werkafspraken | Transmurale afspraken | Prostaatcarcinoom - RTA ZO Brabant | Aanvullend onderzoek bij klachten

Aanvullend onderzoek bij klachten

Anamnese:

Vraag naar:

  • Aard van de klachten2;
  • Snelheid van ontstaan of verergering;
  • Verstoring nachtrust, sociale beperkingen, incontinentie;
  • Pijnklachten;
  • Algehele malaise, eerdere UWI’s.

Lichamelijk onderzoek en diagnostiek bij klachten:

  • Rectaal toucher: onderzoek naar de grootte, vorm, consistentie en drukpijnlijkheid van de prostaat en palpabele afwijkingen;
  • PSA bepaling 3).

Uitslag:

Bij een afwijkend rectaal toucher en/of sterk verhoogd PSA 4) : → verwijzen naar de uroloog.
Bij een verhoogd PSA 4) en geen afwijkend rectaal toucher:

  • Transrectale echo van de prostaat.

De echo wordt gebruikt om het volume en de vorm te bepalen van de prostaat. Het volume gecorreleerd aan de PSA en het rectaal toucher bepaalt de kans op het vinden van een positief biopt. Deze kans kan worden berekend m.b.v. www.prostaatwijzer.nl (model 3 + DRE) 3).
Bij een verhoogd PSA en geen afwijkende echo en rectaal toucher:

  • PSA vervolgen (1x per 3 mnd).

Indien het PSA gelijk blijft: vervolgen elke 6 mnd.

  • Bij verdere stijging (> de laboratoriumafhankelijke bovenste afkapwaarde);
    • of snelle stijging;
    • of verhoogd PSA bij jonge leeftijd:  → verwijzen naar de uroloog

Schommelende PSA waarden zijn suggestief voor een ontstekingscomponent, maar sluiten een prostaatcarcinoom zeker niet uit. Bij chronische prostatitis kan de PSA langdurig wisselende waarden vertonen.

NB. De PSA waarde is afhankelijk van de gebruikte laboratoriumtechniek3 en de hierbij
behorende referentiewaarden en afkapgrens voor prostaatcarcinoom, en moet geïnterpreteerd
worden in de klinische context: symptomen in combinatie met de uitslag rectaal toucher, PSA
en echo. Daarnaast kan de PSA concentratie bij agressieve tumoren slechts mild verhoogd zijn.


2) De kans op prostaatcarcinoom is ongeveer even groot voor mannen met en zonder mictieklachten. Bij mictieklachten, een
negatieve familie-anamnese en een niet afwijkend RT hoeft volgens de richtlijnen geen PSA bepaling te worden verricht.
3) Gebruik de PSA-calculator (www.cze.nl/PSAcalculator) om de PSA concentratie om te rekenen naar de methode die gebruikt
wordt door prostaatwijzer.nl. Zie ook de toelichting.
4) Het PSA is verhoogd bij een waarde > 4μg/l; het PSA is sterk verhoogd bj een waarde van > 10μg/l . Het laboratorium geeft de
laboratoriumspecifieke afkapgrenzen + bijbehorend advies uit de RTA weer op het uitslagbericht.